Plan Junckera – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych

Plan Inwestycyjny dla Europy, zwany potocznie Planem Junckera, to przygotowany przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny plan pobudzenia inwestycji w gospodarce europejskiej.

Za wdrażanie planu odpowiedzialna będzie przede wszystkim grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, jednak legislatorzy przewidzieli w nim także ważną rolę dla państwowych banków rozwoju, takich jak Bank Gospodarstwa Krajowego i innych publicznych instytucji finansowych, których zadaniem jest pobudzanie gospodarki. Podstawowym filarem Planu będzie Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), który składa się z dwóch okien: Okna Infrastruktura i Innowacje oraz Okna MŚP. Pozostałe dwa filary Planu to poprawa otoczenia legislacyjnego w UE oraz działania doradcze i informacyjne. Te ostatnie będą realizowane poprzez Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (ECDI, European Investment Advisory Hub) oraz Europejski Portal Projektów Inwestycyjnych (EPPI, European Investment Project Portal).

Okno MŚP
Kto dostarcza wsparcia i komu?

W ramach okna MŚP Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych wsparcie mogą otrzymać przedsiębiorstwa z sektora MŚP (zgodnie z definicją UE) i nieduże przedsiębiorstwa o średniej kapitalizacji, tj. takie, które zatrudniają maksymalnie 500 osób. Za wdrażanie tej części Planu Inwestycyjnego dla Europy odpowiedzialny jest Europejski Fundusz Inwestycyjny (www.eif.org), który w tym celu został zasilony środkami z Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Inwestycyjnego w łącznej kwocie 5 miliardów euro. Dodatkowo, w opublikowanym 1 czerwca 2016 r. komunikacie dot. przyszłości EFIS, Komisja Europejska zapowiedziała przesunięcie do tego okna dodatkowych środków w wysokości do 500 mln euro.

EFI wspiera sektor MŚP instrumentami finansowymi (w ramach Planu nie jest oferowane wsparcie grantowe) dostarczanymi przez sieć pośredników finansowych – funduszy inwestycyjnych, banków, funduszy leasingowych i innych. EFI nie ma bezpośrednich relacji biznesowych z przedsiębiorstwami z sektora MŚP. EFI szacuje, że dzięki otrzymanym w Planie Junckera środkom będzie w stanie dostarczyć wsparcia na 12 miliardów euro, co powinno przełożyć się na zmobilizowanie na rynku europejskim dodatkowych 75 miliardów euro finansowania.

Na co i w jakiej formie?

Część środków została przeznaczona na zasilenie wyprzedzające (tzw. frontloading) flagowych instrumentów gwarancyjnych dla sektora MŚP: 500 milionów euro na program COSME (wspieranie konkurencyjności MŚP) i 750 milionów euro na program InnovFin (wspieranie innowacyjnych MŚP). W ramach obu programów EFI oferuje gwarancje lub regwarancje dla pośredników finansowych takich jak banki, fundusze leasingowe i inne, które wspierają sektor MŚP.

Jak polskie MŚP mogą skorzystać z tego wsparcia?

MŚP mogą skorzystać z tego wsparcia poprzez pośredników finansowych, którzy rozpoczęli współpracę z EFI (Europejski Fundusz Inwestycyjny). Bank Gospodarstwa Krajowego zawarł z EFI pierwszą w Europie umowę programu COSME w ramach EFIS. Także inne banki w Polsce zawarły z EFI umowy w ramach programów COSME i InnovFin (Raiffeisen, Idea Bank). W ramach umowy BGK jest beneficjentem regwarancji EFI, co pozwala na udzielanie bankom komercyjnym portfelowych gwarancji na kredyty udzielane podmiotom z sektora MŚP. Gwarancja BGK zabezpiecza 80% wartości kredytu. Maksymalna wielkość takiego kredytu to równowartość 150 tys. euro. Kredyt jest udzielany na warunkach rynkowych i jest dostępny w jednym z 11 banków współpracujących z BGK.

Korzyści dla przedsiębiorcy:
  • możliwość łatwego zabezpieczania kredytu obrotowego lub inwestycyjnego i zaciągnięcia go bez dodatkowych zapezpieczeń;
  • brak pomocy de minimis - uzupełnienie oferty gwarancyjnej BGK o produkt, który nie zawiera komponentu de minimis oraz wszelkich formalności, które się z nim wiążą;
  • niska prowizja (1%);
  • wysoki procent pokrycia kapitału kredytu gwarancją, co polepsza pozycję negocjacyjną kredytobiorcy wobec banku.
Ścieżka postępowania
  • Zgłoszenie się bezpośrednio do jednego z banków, który udziela kredytów z gwarancjami COSME/InnovFin.
  • Lista banków współpracujących z BGK oraz pozostałe szczegóły nt. produktu oferowanego przez BGK dostępne są pod adresem: https://www.bgk.pl/przedsiebiorstwa/poreczenia-i-gwarancje/gwarancja-bgk-z-regwarancja-efi-w-ramach-programu-cosme-plg-cosme/.
Okno Infrastruktura i innowacje
Kto dostarcza wsparcia i komu?

Za wdrażanie okna Infrastruktura i Innowacje odpowiedzialny jest Europejski Bank Inwestycyjny. W zależności od wielkości projektu – angażuje się w projekty bezpośrednio lub poprzez pośredników finansowych lub tzw. platformy inwestycyjne. Podmioty ubiegające się o wsparcie projektu mogą pochodzić zarówno z sektora prywatnego, jak i publicznego.

Na co i w jakiej formie?

Do wsparcia w ramach EFIS kwalifikują się projekty realizowane w jednym z 6 sektorów:

  • badania, rozwój i innowacje,
  • rozwój sektora energetycznego zgodnie z priorytetami unii energetycznej
  • rozwój infrastruktury transportowej, sprzętu transportowego i innowacyjnych technologii w dziedzinie transportu,
  • rozwój i wdrożenie technologii informacyjno-komunikacyjnych,
  • ochrona środowiska i zasobooszczędność,
  • kapitał ludzki, kultura i zdrowie.

LUB – realizowane przez MŚP lub przedsiębiorstwo o średniej kapitalizacji, tj. zatrudniające do 3000 osób (zasadniczo bez znaczenia w jakim sektorze, chyba że są to tak zwane sektory wyłączone np. hazard, przemysł tytoniowy itp.).

Wszystkie projekty muszą być:
  • bankowalne (uzasadnione technicznie i ekonomicznie), ale wykazujące tzw. dodatkowość np. o nieco zwiększonym profilu ryzyka, mające duże znaczenie dla społeczeństwa (dodatkowość uzasadnia przyznanie gwarancji UE – projekty te nie mogłyby bez niej uzyskać finansowania);
  • zgodne z różnymi politykami UE.

W ramach Planu nie jest oferowane wsparcie bezzwrotne (granty). Dostępne będzie zarówno finansowanie dłużne (przede wszystkim kredyty, w tym kredyty podporządkowane), jak też inwestycje kapitałowe. W instrumentarium EBI znajdują się także gwarancje i inne instrumenty finansowe, których celem jest ułatwienie pozyskania finansowania projektów poprzez np. zdjęcie części ryzyka z instytucji finansowych.

Jaka jest ścieżka postępowania

W przypadku okna inwestycji infrastrukturalnych i innowacji, kluczowe znaczenie ma wielkość projektu.

Projekty o wartości przekraczającej 25 milionów euro*

W odniesieniu do największych projektów, których wartość przekracza 50 milionów euro, Europejski Bank Inwestycyjny angażuje się w nie bezpośrednio, finansując maksymalnie do 50% ich wartości. Rolą instytucji finansowych, w tym BGK, jest zatem współfinansowanie tych projektów lub finansowanie ich z wykorzystaniem innych instrumentów wsparcia z EBI, np. gwarancji.

Ścieżka podstępowania wygląda następująco:

  • zgłoszenie projektu do BGK (efis@bgk.pl) lub do EBI, albo wspólnie do obu instytucji;
  • po wstępnej pozytywnej ocenie – due diligence (analiza wielopłaszczyznowa pod kątem kondycji finansowej) i normalny proces kredytowy;
  • odstępstwem od normalnego procesu będzie konieczność otrzymania zgody Komitetu Inwestycyjnego na objęcie projektu gwarancją EFIS – przygotowanie wniosku na ten komitet leży po stronie EBI.
Projekty o wartości poniżej 25 milionów euro*

W przypadku projektów średnich, czyli takich do kwoty 25 milionów euro, EBI będzie wypracowywało podejście portfelowe dla takich projektów, tworząc z partnerskimi instytucjami tak zwane platformy inwestycyjne. Kluczowymi partnerami dla EBI w tworzeniu platform będą krajowe banki rozwoju – rozmowy z BGK na ten temat trwają. Kiedy instrument ten znajdzie się w ofercie BGK, projekty będą zgłaszane bezpośrednio do BGK, który będzie podejmował decyzję o włączeniu ich do portfela.

*granica 25 milionów euro jest orientacyjna; w przypadku projektów o dużej wartości dodanej dla gospodarki, EBI może angażować się bezpośrednio w projekty także o mniejszej wartości.